
Inleiding. Succesvolle beleggers worden niet geboren! Succes is het resultaat van uw inspanning de juiste kennis en vaardigheden te ontwikkelen. U kunt deze kennis toepassen bij het ontwikkelen of uitvoeren van een beleggingsstrategie. Zonder beleggingsstrategie zult u verdwalen! Daarnaast zult u kennis moeten nemen van de beurscyclus. In deze rubriek staat de beurscyclus centraal.
De beurs kent een cyclus van opéénvolgende fasen, namelijk: een opgaande fase, een topfase, een dalende fase en een bodemfase. Het is prachtig als uw beleggingsstrategie tijdens de bodemfase een koopsignaal geeft en tijdens de topfase een verkoopsignaal.
De overgang van de ene fase naar de andere fase vindt niet zomaar plaats. Meestal gaat dit geleidelijk. De omstandigheden veranderen voortdurend. Macro-economisch nieuws, koerstechnische factoren, het bedrijfseconomisch nieuws, het beleggersentiment en de opkomst of juist het wegebben van een crisis kunnen beurskoersen sterk beïnvloeden.
In deze column selecteer ik wekelijks een aantal nieuwsfeiten die de overgang van de ene fase naar de andere fase bewerkstellingen. Deze rubriek heeft uitsluitend educatieve doelstellingen.
WEEK 50
Koerstechnisch. De Advance-decline lijn (A‑D-lijn) geeft het verschil aan tussen het aantal fondsen dat stijgt en het aantal fondsen dat daalt op een bepaalde dag. U kunt de A‑D-lijn op de website van www.tostrams.nl volgen. De A‑D-Lijn daalt ten opzichte van een maand geleden, maar ook ten opzichte van het hoogtepunt in juni 2007.
De gemiddelde beursomzet voor de aandelen uit de AEX is ten opzichte van het begin van de stijgende fase (Mei 2003) opgelopen van 1573 miljoen euro per dag naar 3956 miljoen euro per dag. Tijdens de topfase of aan het begin van de dalende fase zal de beursomzet een top bereiken. Ten opzichte van vorige week is de beursomzet gedaald.
Het langlopend voortschrijdend gemiddelde van de AEX daalt. Volgens de methodiek van de technische analyse is dit een heel slecht teken. Er is een omslagpunt bereikt. U kunt het langlopend voortschrijdend gemiddelde www.yahoo.com volgen. Op dit moment zijn er meerdere indices waarvan het langlopend voortschrijdende gemiddelde daalt. Voorbeelden hiervan zijn: Amerika (Transport, midcapper Russell 2000 index), Azië (Japan, Nieuw Zeeland), Europa (Engeland, Italië, Stockholm, België, Zwitserland, Frankrijk, Oostenrijk, Nederland).
Wereldwijd laten veel grafieken van beursindices op z’n minst een proces van topvorming zien. Zelfs Aziatische beurzen ontkomen niet aan dit proces. Het proces van topvorming is voor de AEX heel duidelijk te zien aan de hand van de dieptepunten rond de 480 punten. Deze dieptepunten zijn gevormd tijdens de maanden: — december 2006; — maart 2007; — augustus 2007;- november 2007. Als de AEX hier doorheen zakt, zullen de koersen volgens de theorie van de technische analyse verder dalen.
De koers/dividendverhouding bedraagt deze week 38. De geschiedenis leert ons dat aandelen bij zo’n hoog verhoudingsgetal duur zijn. Vlak voor de krach van 1987 stond de koers/dividendverhouding bijna even hoog. Een hoge koers/dividendverhouding zegt iets over het sentiment. Beleggers zijn, ondanks alle problemen van de laatste tijd, zeer optimistisch.
Sentiment. Beleggers zijn somber gestemd. Op de website van www.tostrams.nl kunt u zien dat de call-putratio iets is hersteld van het lage niveau. De grafiek toont aan dat beleggers steeds somberder worden. Nederlandse beleggers zijn terughoudend geworden, zo blijkt uit cijfers van de Nederlandse Bank. ‘Nederlandse huishoudens beleggen minder in Nederlandse fondsen. Dat meldt de Nederlandsche Bank (DNB) vandaag op haar website. (www.fd.nl , 12/12/2006)’
Macro-economisch. De hypotheekcrisis dreigt over te slaan naar de markt voor autoleningen en naar grote obligatiebeleggers die met hefboomconstructies werken. Eindelelijk worden er maatregelen genomen om het consumptieve krediet aan banden te leggen.
Thijs Peters (www.z24.nl ‚07÷12÷2007) schrijft dat de hypotheekcrisis dreigt over te slaan naar leningen voor auto’s. Deze leningen zijn, evenals de leningen voor hypotheken, doorverkocht aan investeerders. In 2006 kochten investeerders voor 89 miljard aan gebundelde autoleningen. Steeds meer Amerikanen kunnen de maandelijkse aflossing van hun autolening niet meer betalen. Eind september liep 2,77 procent van de schuldenaars dertig of meer dagen achter met het aflossen van de autolening. Dit is het hoogste percentage sinds 1991.
Bendert Zevenbergen (Het Financieele Dagblad, 08/12/2007) waarschuwt ons voor het naderende gevaar van ‘hefboomobligatiebeleggers. Zij werken, om toch wat te kunnen verdienen op de markt van obligaties, met heel veel vreemd vermogen. Bendert schrijft dat op elke euro eigen vermogen gemiddeld tien euro wordt geleend. Zodra het eigen vermogen in gevaar komt en weer aangevuld moet worden, worden deze beleggers verplicht om hun waardepapieren of bezittingen te verkopen zodat hun eigen kapitaalratio weer op orde komt. De situatie die Bendert beschrijft lijkt op de situatie in de jaren “30 van de vorige eeuw. Toen waren het de aandelenbeleggers en beursspeculanten die hun tekorten moesten aanzuiveren door de verkoop van aandelen. Dit verklaart misschien ook waarom de beurs nog zo goed blijft liggen. Gelukkig worden er maatregelen genomen om de overvloedige kredietverlening tegen te gaan.
De Vereniging van Financieringsondernemingen scherpt de kredietnormen voor consumenten aan. ‘De Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland scherpt de normen voor consumptief krediet aan om financiële problemen bij consumenten tegen te gaan (www.vnf.nl ‚12÷12÷2007).’ Deze maatregel kunnen de consumentenbestedingen in eerste instantie onder druk zetten. De consumentenbestedingen zullen weer een groei kunnen laten zien, zodra er weer een solide evenwicht is gevormd tussen het eigen- en vreemd vermogen.
Bedrijfseconomisch. Beleggers, zo verwend als zij zijn, zijn tijdens de topfase vaak teleurgesteld als de winst per aandeel niet meer hard genoeg groeit. Bedrijven, gewend aan het succes, zijn bereid zijn om hongerige beleggers tegemoet te komen, bijvoorbeeld door het opzetten van een aandeleninkoopprogramma. De koersen stijgen soms hard. Maar voor hoelang?
De recent aangekondigde aandelenprogramma’s kunnen wel eens op een drama uitlopen, als blijkt dat de economie in een serieuze recessie terecht komt. Het bedrijfsleven heeft meer verantwoordelijkheden dan het creëren van aandeelhouderswaarde. Het geld kan ook gebruikt kunnen worden voor: — een sociaal plan; — het aflossen van schulden; — het overnemen van een goedkoop geworden concurrent ; — productontwikkeling of om een eventuele recessie uit te zingen.
Opmerkelijk. Het ‘voorspelcircus’ is weer begonnen. Zijn de beurskoersen te voorspellen? Née, het is onmogelijk om nu al te weten wat ons in 2008 staat te wachten. Eind vorig jaar organiseerde NOVA een wedstrijdje ‘wie selecteert de beste aandelen’. Een team goedbetaalde analisten moest het opnemen tegen een team domme dolfijnen. De dolfijnen hebben de analisten ruimschoots verslagen, tenminste als we uitgaan van een tussenstand op 9 december 2007. Meer lezen of zelf het verschil berekenen? Zie www.novatv.nl (Zoeken op de trefwoorden: nova en analisten) of www.blikopdebeurs.com (Rubriek: ‘Beursgoeroe van 2007’).
Topfase. De AEX zit sinds het voorjaar in de topfase. Deze fase wordt gekenmerkt door hoge omzetten en sterk schommelende koersen. De beurs lijkt op een achtbaan. Goed nieuws maakt langzaam maar zeker plaats voor slecht nieuws. Over het algemeen duurt deze fase zo’n drie tot twaalf maanden.
Tijdens de topfase krijgen gevoelens van verwarring de kans om in ‘het hart’ van de belegger te wortelen. Beleggers worden onzekerder. Han de Jong, chief economist van ABN-Amrobank heeft dit proces prachtig verwoord in zijn column ‘Eenzaamheid in het kamp van de recessie (Het Financieele Dagblad, 12/12/2008)’.
In het tijdspad van de beurscyclus wordt normaal gesproken om de drie à vijf jaar een belangrijke bodem neergezet. Uitzonderingen bevestigen de regel, bijvoorbeeld de periode: 1929 t/m 1933 en 2000 t/m 2003 De laatste belangrijke bodem hebben we in maart 2003 gezien. Ruim 4 ½ jaar geleden.
Beleggen volgens de theorie van de beurscyclus. Volgens de theorie van de beurscyclus kunnen lange termijn beleggers hun aandelen tijdens de topfase verkopen! Speculanten, mits zij geloven in de theorie van de beurscyclus, kunnen tijdens de topfase lange termijn putopties kopen.
Als uw beleggingsstrategie een verkoopsignaal geeft, raad ik u aan om deskundig advies in te winnen bij de beleggingsadviseur van uw bank. Hetzelfde geldt natuurlijk van uw eventuele voornemen om lange termijn putopties te kopen. Vraag uw bankadviseur (m/v) om deskundig advies!
Disclaimer. Deze column heeft uitsluitend educatieve doeleinden. Niets van de tekst is op te vatten als een concreet beleggingsadvies. U bent verantwoordelijk voor uw eigen beleggingsbeslissingen. Advies: lees de disclaimer!